Hoe weet je of je een te hoge cholesterol hebt?

02/04/2019

Cholesterol staat zodanig in de belangstelling van wetenschappers dat er al 13 Nobelprijzen werden uitgedeeld voor studies over dit molecuul. Elke man of vrouw produceert van nature cholesterol. Maar ook hier geldt: overdaad schaadt. Hoe weet je of je een aanvaardbaar cholesterolgehalte hebt, en wat is goede cholesterol en wat is slechte? Hoe kun je beide typen van elkaar onderscheiden, en waar dient cholesterol voor? Het zijn allemaal legitieme vragen over cholesterol voor wie een gezonde levensstijl nastreeft.

Wat is cholesterol?

Cholesterol is een essentieel bestanddeel van ons lichaam. Voor een klein deel wordt cholesterol  geproduceerd uit voeding (exogeen cholesterol) en voor het grootste deel door de lever (endogeen cholesterol). De lever produceert cholesterol uit Acetyl-CoA.

Cholesterol wordt door het bloed getransporteerd door middel van lipoproteïnen: LDL (lipoproteïne met lage dichtheid = Low Density Lipoprotein) en HDL (lipoproteïne met hoge dichtheid = High Density Lipoprotein).

Je totale cholesterol is de optelsom van LDL en HDL.

LDL’s zorgen voor de afzetting van cholesterol tegen de bloedvatwand. Zo ontstaan er kleine vetafzettingen, atheromen genaamd. LDL wordt daarom de slechte cholesterol genoemd.

HDL’s transporteren cholesterol vanuit de organen die er teveel van hebben, naar de lever waar deze overtollige cholesterol vervolgens kan worden geëlimineerd. Zo wordt voorkomen dat de cholesterol zich in de bloedvaten kan ophopen. HDL’s vermijden atheromen. Dit is waarom HDL geldt als de goede cholesterol.

Wat is de rol van cholesterol?

Cholesterol is noodzakelijk voor de ontwikkeling van het lichaam. De stof kent diverse functies:

  • Cholesterol is noodzakelijk voor de ontwikkeling van het lichaam. De stof kent diverse functies:
  • cholesterol speelt een rol bij de vorming van bepaalde cellen van de fœtus
  • cholesterol is nodig voor de vorming van synapsen in de hersenen
  • cholesterol maakt de productie van geslachtshormonen en bijnierhormonen mogelijk
  • cholesterol is de wegbereider voor vitamine D
  • cholesterol speelt een rol bij de samenstelling van galzuren
  • cholesterol is een bestanddeel van de fosfolipiden waaruit de celmembranen bestaan. 90% van de cholesterol in ons lichaam wordt gebruikt voor de vervaardiging van celmembranen.

Welke symptomen en tekenen wijzen op een te hoge cholesterol?

Om cholesterol aan te tonen is een nauwkeurig onderzoek vereist. Aan de andere kant zijn er wel factoren die een persoon gevoeliger maken voor een te hoog cholesterolgehalte in het lichaam. Sommige mensen produceren door genetische factoren slechte cholesterol, zelfs al volgen ze een evenwichtig dieet, houden ze er een gezonde levensstijl op na en doen ze regelmatig aan lichaamsbeweging. Zulke mensen lijden aan erfelijke hypercholesterolemie.

Overgewicht, een sedentaire levensstijl en een dieet dat te rijk is aan vetten en suikers verhogen het cholesterolgehalte in het bloed. Leeftijd is eveneens een verzwarende factor. Ben je eenmaal de 45 gepasseerd, dan is het raadzaam om regelmatig een bloedtest te laten afnemen, je cholesterolgehalte te laten meten en de resultaten te vergelijken met andere aandoeningen (diabetes, hartfalen of obesitas).

Hoe ontdek je of je een slechte cholesterol hebt?

Een bloedtest bepaalt de aanwezigheid van cholesterol en de aard ervan. Een studie uitgevoerd door de EAS (European atherosclerosis society) onder 11.000 mensen van verschillende Europese nationaliteiten toonde aan dat slechts 30% van de mensen onderscheid maakt tussen goede en slechte cholesterol.

De slechte cholesterol is schadelijk voor het lichaam doordat hij door LDL’s wordt getransporteerd. Deze hebben een te hoog vetgehalte en zetten de cholesterol af tegen de slagaders, die uiteindelijk verstopt raken en zo hart- en vaatziekten of een beroerte kunnen veroorzaken.

  • hypercholesterolemie wanneer het gehalte van de ‘slechte cholesterol’ te hoog is
  • hypertriglyceridemie als de triglyceridewaarden te hoog zijn
  • gemengde hyperlipidemie wanneer beide waarden zich boven het aanvaardbare gemiddelde bevinden

Wat zijn de oorzaken van een slechte cholesterol?

De vier belangrijkste oorzaken van hoge LDL-waarden (slechte cholesterol) in het lichaam zijn:

  • een dieet dat te rijk is aan plantaardige of dierlijke verzadigde vetten (vlees, zuivelproducten, eieren, palmolie)
  • bepaalde ziekten zoals diabetes, een schildklieraandoening, nier- of leverziekte
  • bijwerkingen van cortisone-medicijnen of anticonceptiepillen
  • een genetische aanleg die het vermogen van het lichaam om cholesterol te elimineren vermindert (polygene hypercholesterolemie).

Laat je cholesterolwaarden regelmatig controleren tijdens een routineanalyse. Dit zal je helpen om je cholesterolwaarden in het oog te houden en te kennen. Je arts zal de waarden interpreteren op basis van je leeftijd, gezondheidscontrole en medisch dossier. Zijn je cholesterolwaarden te hoog, dan zal hij of zij je een aangepast dieet aanbevelen om ze onder controle te krijgen. Boven alles zijn gezond eten en regelmatig sporten de belangrijkste sleutels tot een betere gezondheid.

Aanbevolen producten